
Shkurt
- RAID-i mbron nga prishja e diskut, jo nga fshirja, ransomware ose një rindërtim i dështuar.
- Me disqe të mëdhenj, RAID 6 ose 10 janë më të sigurt se RAID 5.
- Një array i dështuar rindërtohet nga kopjet e disqeve, kurrë mbi disqet origjinale.
Elementet bazë
- Striping: të dhënat ndahen në blloqe të shpërndara në disa disqe. I shpejtë, por pa asnjë mbrojtje më vete.
- Mirroring: çdo bllok shkruhet në dy disqe. I thjeshtë dhe i qëndrueshëm, por humbisni gjysmën e kapacitetit.
- Paritet: një bllok shtesë, i llogaritur nga blloqet e të dhënave (XOR për RAID 5, plus një llogaritje Reed-Solomon për RAID 6), lejon rillogaritjen e blloqeve që mungojnë.
Nivelet
| Niveli | Min. disqe | Kapaciteti i përdorshëm | Mbijeton |
|---|---|---|---|
| RAID 0 | 2 | 100% | Asnjë defekt |
| RAID 1 | 2 | 50% | Një disk |
| RAID 5 | 3 | (n − 1) / n | Një disk |
| RAID 6 | 4 | (n − 2) / n | Dy disqe |
| RAID 10 | 4 | 50% | Një disk për çdo mirror |
RAID 0
Striping i pastër. Çdo skedar më i madh se një bllok ka pjesë në çdo disk. Një disk me defekt e rrëzon të gjithë volumin. Shihni rikuperimin e të dhënave: RAID 0 (striping).
RAID 1
Një mirror. Të dy disqet mbajnë të njëjtat të dhëna. I lehtë për t'u rikuperuar, por mirror-i kopjon menjëherë edhe fshirjet dhe dëmtimet. Shihni rikuperimin e të dhënave: RAID 1.
RAID 5
Striping me një bllok pariteti që rrotullohet. Niveli më i zakonshëm te NAS-et e vogla dhe serverat, dhe më i brishti gjatë një rindërtimi. Shihni rikuperimin e të dhënave: RAID 5 (paritet) dhe Rindërtimi i RAID 5 dështoi: çfarë ndodhi dhe çfarë të bëni tani.
RAID 6
Dy paritete, P dhe Q. Mbijeton dy defekte, gjë që e bën zgjedhjen e arsyeshme për array me disqe të mëdhenj. Shihni rikuperimin e të dhënave: RAID 6 (paritet i dyfishtë).
RAID 10
Mirror-a të bashkuar me striping. I shpejtë për baza të dhënash dhe makina virtuale, dhe rindërtohet shpejt, por dy defekte në të njëjtin çift janë fatale. Shihni rikuperimin e të dhënave: RAID 10 (mirror + stripe).
RAID harduerik, RAID softuer dhe NAS
- Kontrollerat harduerikë (Dell PERC, HPE Smart Array, Broadcom MegaRAID, Adaptec) e ruajnë konfigurimin në disqe dhe në kontroller. Një kontroller i vdekur ose një konfigurim i humbur mund të fshehë disqe krejtësisht të shëndetshëm.
- RAID-i softuer (Linux mdadm, Windows Storage Spaces, ZFS, Btrfs) e ruan gjithçka në vetë disqet. Shihni Si ta ribashkoni një RAID Linux mdadm pa e përkeqësuar.
- NAS-et janë RAID softuer me shtresat e tyre sipër: SHR te Synology, LVM dhe volume thin te QNAP. Shihni Udhëzuesi i plotë për NAS: si prishen dhe si t'i mbroni.
Si prishen array-t
- Një disk i dytë bie gjatë rindërtimit pas të parit.
- Një disk doli javë më parë dhe askush nuk e pa njoftimin.
- Kontrolleri humbet konfigurimin pas një përditësimi firmware-i ose një zëvendësimi.
- Dikush heq diskun e gabuar, ose e rikrijon array-n “me të njëjtat parametra”.
- Një ndërprerje energjie gjatë shkrimit e lë paritetin të paqëndrueshëm (write hole).
Çfarë të bëni kur prishet një array
- Ndaloni së shkruari në të. Mos rindërtoni, mos rikrijoni dhe mos inicializoni asgjë.
- Shënoni slotin e çdo disku dhe modelin e kontrollerit ose të NAS-it.
- Eksportoni log-et nëse mund ta bëni pa ndryshuar array-n.
- Klononi disqet. Array-i rindërtohet pastaj virtualisht nga kopjet: renditja e disqeve, madhësia e bllokut, rrotullimi i paritetit, offset-i. Shihni rikuperimin e të dhënave: RAID.
RAID-i nuk është kopje rezervë
RAID-i e mban një sistem në punë kur bie një disk. Nuk bën asgjë kundër fshirjes, mbishkrimit, ransomware-it, vjedhjes, zjarrit ose një kontrolleri që shkruan mbeturina në të gjithë disqet njëherësh. Mbani të paktën një kopje diku tjetër, mundësisht offline.
Pyetje të shpeshta
Cilin nivel RAID të zgjedh për një NAS me katër disqe?
RAID 5 jep më shumë hapësirë, RAID 6 ose RAID 10 më shumë siguri. Me disqe të mëdhenj, RAID 6 është zgjedhja më e sigurt, dhe ju duhet përsëri një kopje rezervë.
A mund të rikuperohet gjithmonë një RAID i dështuar?
Jo gjithmonë, por shumë shpesh. Më e rëndësishmja është të mos bëni ndryshime në disqe para se të klonohen.
Burime zyrtare dhe lidhje të dobishme
- Linux RAID wiki (kernel.org): Dokumentacion reference për RAID softuer në Linux (mdadm).
Të dhënat janë të rëndësishme?
Mos provoni asgjë që mund ta rëndojë defektin. Caktoni një takim me telefon dhe sillni pajisjen në Tiranë ose në Prishtinë: diagnozë nga 50 € dhe preventiv fiks para çdo pune.





