
Shkurt
- Izoloni makinat nga rrjeti, por mos fshini dhe mos riinstaloni asgjë.
- Mos paguani para analizës: shpesh një pjesë e të dhënave rikuperohet pa pagesë.
- Raportoni incidentin te autoritetet dhe, nëse preken të dhëna personale, njoftoni autoritetin e mbrojtjes së të dhënave.
Hapat e parë
- Izoloni makinat e prekura: hiqni kabllon e rrjetit dhe çaktivizoni Wi-Fi. Mos i fikni serverat nëse nuk është e nevojshme: memoria mund të përmbajë çelësa ose gjurmë të dobishme.
- Mos fshini skedarët e enkriptuar dhe mesazhin e shpërblesës.
- Mos riinstaloni dhe mos formatoni disqet: kjo shkatërron skedarët origjinalë që shpesh janë ende në disk.
- Kontrolloni kopjet rezervë, por mos i lidhni me rrjetin e infektuar.
- Na kontaktoni para çdo vendimi për pagesën.
Pse shpesh rikuperohen të dhëna pa paguar
- Shumë ransomware enkriptojnë vetëm pjesën e parë të skedarëve të mëdhenj, për shpejtësi: bazat e të dhënave dhe makinat virtuale shpesh rikuperohen.
- Skedarët origjinalë fshihen pas enkriptimit, por mbeten në disk derisa të mbishkruhen.
- Te NAS-et dhe serverat mund të ketë snapshot-e që sulmi nuk i ka prekur.
Ku ta raportoni
Në Shqipëri, incidentet kibernetike raportohen te Autoriteti Kombëtar për Sigurinë Kibernetike (AKSK) dhe kallëzimi bëhet te Policia e Shtetit. Nëse preken të dhëna personale të klientëve ose punonjësve, njoftohet Komisioneri për të Drejtën e Informimit dhe Mbrojtjen e të Dhënave Personale.
Në Kosovë, kallëzimi bëhet te Policia e Kosovës, dhe shkeljet e të dhënave personale njoftohen te Agjencia për Informim dhe Privatësi.
Si punojmë
Klonojmë disqet e prekura, analizojmë llojin e ransomware-it dhe kërkojmë skedarë të paenkriptuar, kopje të fshira dhe snapshot-e. Me nivelin Urgjent (1–5 ditë pune) rasti juaj trajtohet para të gjithave. Më shumë për rikuperimin e të dhënave: Ransomware dhe rikuperimin e të dhënave: Server.
Pyetje të shpeshta
A duhet ta paguaj shpërblimin?
Pagesa nuk garanton asgjë dhe financon sulme të reja. Bëni së pari analizën: shpesh një pjesë e mirë e të dhënave rikuperohet pa të.
A mund ta përdor përsëri serverin pas sulmit?
Vetëm pasi të jetë ruajtur një kopje e disqeve dhe të jetë kuptuar si hyri sulmuesi. Përndryshe rrezikoni një sulm të dytë.
Burime zyrtare dhe lidhje të dobishme
- Autoriteti Kombëtar për Sigurinë Kibernetike (AKSK): Autoriteti shqiptar për sigurinë kibernetike: raportimi i incidenteve dhe këshilla sigurie.
- Policia e Shtetit: Kallëzime, përfshirë krimet kibernetike, në Shqipëri.
- Komisioneri për të Drejtën e Informimit dhe Mbrojtjen e të Dhënave Personale: Autoriteti shqiptar për mbrojtjen e të dhënave personale.
- Policia e Kosovës: Kallëzime, përfshirë krimet kibernetike, në Kosovë.
- Agjencia për Informim dhe Privatësi (AIP): Autoriteti i Kosovës për mbrojtjen e të dhënave personale.
Të dhënat janë të rëndësishme?
Mos provoni asgjë që mund ta rëndojë defektin. Caktoni një takim me telefon dhe sillni pajisjen në Tiranë ose në Prishtinë: diagnozë nga 50 € dhe preventiv fiks para çdo pune.





